Wszystko o funduszach inwestycyjnych
Dlaczego warto inwestować w fundusze
Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych - czyli wspólne inwestowanie, zapoczątkował szkocki księgowy Robert Fleming. Bardzo często Fleming wyjeżdzał służbowo do Ameryki i po powrocie z jednego z takich wyjazdów w 1870 roku wraz z przyjaciółmi założył Szkocko-Amerykański Trust Inwestycyjny.
Przez kolejne lata Fleming brał udział w tworzeniu wielu podobnych instytucji wspólnego inwestowania, które dziś nazywamy Towarzystwem Funduszy Inwestycyjnych (TFI).
Utworzenie trustu miało pomóc w umożliwieniu wiekszej liczbie ludzi dostepu do giełd i inwestowania na nich oraz w śledzeniu na bieżąco rynku pieniężnego. Nie trzeba było posiadać wiedzy o analizie technicznej i fundamentalnej oraz konieczności codziennego śledzenia informacji gospodarczych i ekonomicznych.
Pierwsze piętnaście lat istnienia funduszy inwestycyjnych spowodowało powstanie około 50 towarzystw zarządzających funduszami inwestycyjnymi. Gospodarka brytyjska dzięki popularności funduszy inwestycyjnych doznała znacznego ożywienia oraz wzrostu. Podejmowanie nieodpowiednich decyzji inwestycyjnych wpłynęło na to że większość z funduszy uległa upadkowi ale również dlatego że miał miejsce kryzys giełdowy w 1890 roku.
Początek XX wieku przyniósł ponowne zainteresowanie funduszami inwestycyjnymi i nawet kryzys giełdowy w 1921 roku nie przeszkodził funduszom inwestycyjnym w ich działalności. Fundusze inwestycyjne stały się wtedy bardziej odporne na spadki i załamania giełdy.
Amerykanie bardzo szybko zainteresowali się funduszami inwestycyjnymi po tym jak fundusze inwestycyjne w Anglii przyniosły znaczny sukces. Największy rozkwit funduszy inwestycyjnych w Stanach Zjednoczonych szacuje się na początki lat XX.
Pierwszy fundusz powierniczy (Massachusetts Investor Trust), którego zasady działnia są bardzo podobne do zasad działania funduszy inwestycyjnych w Polsce - powstał w 1924 roku w Bostonie. Dostęp do udziałów w tym funduszu inwestycyjnym był nieograniczony dla wszystkich zainteresowanych.
Fundusz inwestycyjny zobowiązany był do odkupienia jednostek uczestnictwa w dowolnym momencie, po cenie równej sumie aktywów podzielonej przez liczbę jednostek uczestnictwa. Za taką operację fundusze inwestycyjne pobierały prowizję.
Aktem prawnym regulującym działalność funduszy inwestycyjnych w Ameryce jest obowiązujący do dziś w prawie niezmienionej formie Investment Company Act.
W 1953 roku pojawił się w Ameryce pierwszy fundusz inwestujący na rynkach zagranicznych. Po 25 latach pojawił się pierwszy fundusz rynku pieniężnego, a 27 lat później aktywa funduszy przekroczyły granicę 100 miliardów dolarów. Dla Amerykanów fundusze inwestycyjne to najpopularniejsza forma inwestowania swoich oszczędności.
Fundusze inwestycyjne w Polsce mają zdecydowanie krótszą historię. Pierwsza formuła prawna regulująca rynek funduszy inwestycyjnych powstała 22 marca 1991 roku. Zawierała ona prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszami powierniczymi. Pierwszym funduszem powierniczym w Polsce stał się Pioneer. Działa on od 1992 roku i aż do 1995 roku Pioneer był monopolistą na rynku.
Do Pioneera w 1995 roku dołączyła z funduszem zrównoważonym Korona Towarzystwo Funduszy Powierniczych. Pioneer natomiast wprowadził fundusz akcyjny oraz fundusz obligacyjny.
Rok później Komisja Papierów Wartościowych wydała pozwoleniena na powstanie kolejnych siedmiu funduszy powierniczych oraz trzech towarzystw.
Ludzie zaczęli wycofywać swoje pieniądze z banków i wpłacać je na fundusze inwestycyjne, dlatego że lokaty posiadały minimalne oprocentowanie.
Pod koniec 1997 roku w związku z szybkim wzrostem gospodarczym oraz coraz większym zainteresowaniem inwestowaniem w fundusze inwestycyjne działało w Polsce już 10 towarzystw, które oferowały około 30 funduszy inwestycyjnych. Z roku na rok kapitał funduszy inwestycyjnych coraz bardziej się rozrastał.
Dwudziestego pierwszego lutego 1998 roku weszła w życie ustawa regulująca rynek funduszy inwestycyjnych. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wydała zezwolenie na powstanie trzech kolejnych TFI, a liczba funduszy inwestycyjnych w tym roku wzrosła do 41. Ustawa o funduszach inwestycyjnych wprowadziła nowe typy funduszy inwestycyjnych, eliminując jednoczesnie fundusze powiernicze. Rok 1999 przyniósł powstanie kolejnych 25 funduszy inwestycyjnych.
W 2000 roku Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wydała kolejne zezwolenia na utworzenie 6 towarzystw, 11 otwartych funduszy inwestycyjnych, 7 specjalistycznych otwartych oraz 3 funduszy zamkniętych. Rok 2001 był rokiem funduszy papierów dłużnych. W związku z niezbyt dobrymi wynikami giełdy – w tym czasie górowały fundusze obligacji.
W chwili obecnej na warszawskiej giełdzie, nieprzerwanie od około 4 lat, trwa hossa. Na rynku są 22 TFI, oferujące ponad 150 funduszy inwestycyjnych. Dysponują one wielomiliardowymi aktywami.
